Şermin Genç Laboratuvarı

Nörodejenerasyon ve Nöroproteksiyon

 

Sermin Genç Lab. sermin.genc@deu.edu.tr
Grup Üyeleri
Kemal Uğur Tüfekci, Doktora Sonrası Araştırmacı
Erden Eren, Doktora Öğrencisi
İlkcan Ercan, Doktora Öğrencisi
Bora Taştan, YL Öğrencisi
Tuğba Şan, YL Öğrencisi
İrem Nur Gökbayrak, YL Öğrencisi
Bedir İrem Eltutan, YL Öğrencisi
Devrim Yağmur Durur, YL Öğrencisi

 

Nörodejeneratif hastalıklar, tedavisi olmayan, sinir hücrelerinin progresif olarak dejenerasyonuna neden olan hastalıklardır. Grubumuzun temel araştırma alanı nörodejenerasyon ve nöroproteksiyonun moleküler mekanizmasıdır. Bu bağlamda nörodejenerasyonun altında yatan moleküler mekanizmaların belirlenmesi yoluyla, nöroproteksiyona karşı yeni stratejiler geliştirmeye çalışmaktayız. Öte yandan, nörodejeneratif bozuklukların tedavisinde yeni terapötik ajanlar geliştirmeye çalışmaktayız. Diğer bir amacımız, özellikle Alzheimer hastalığının tanı ve prognozu için biyolojik belirteçlerini belirlemektir. Ayrıca merkezi sinir sisteminin biyolojik ve patolojik süreçlerinde miRNA’ların rolü üzerinde durmaktayız.

Grubumuz nörodejenerasyon ve nöroinflamasyonda hücre ölümünün altında yatan moleküler mekanizmaları araştırmaktadır ve nöroproteksiyon için yeni tedavi yaklaşımları üzerinde durmaktadır. Eritropoietin, Lityum ve Dimetil Fumarat ve antioksidan moleküller (Sülforafan, Resveratrol, Melatonin) araştırmalarda kullanılmaktadır. Bu moleküllerin anti-enflamatuar etkileri de incelenmektedir. İnflamazom, grubumuzun üzerinde durduğu başka bir araştırma konusudur. Şu anda finanse edilen bir projelerimizde, mikroglial hücrelerdeki inflamazom aktivasyonunda Resveratrol ’ün etkisi araştırılmaktadır. İnflamazom aktivasyonu, doğuştan gelen bağışıklık sistemimizin yanıtlarından biridir ve klasik immün yanıtlardan farklıdır. Hem membrana bağlı hem de sitozolik reseptörler bu işleme katkıda bulunur. Mikrop veya mikrobiyal moleküllerin yanı sıra, metabolik stres ürünlerinin (ürik asit kristalleri, ATP, vb.) ve asbest, silis gibi dışa dönük ajanlar da inflamazoma neden olan aktivasyonu tetikleyebileceği bilinmektedir. İnflamazom aktivasyonu, hücrelerden Kaspaz-1, interlökin -1β (IL-1β) ve interlökin -18 (IL-18) sitokin salınımının aktivasyonuna yol açar. Ayrıca devam eden süreçte inflamazom aktivasyonu piroptotik hücre ölümüne yol açabilir. Bu nedenle, bu gibi durumlarda inflamazom aktivasyonu önlenmelidir. Alzheimer hastalığı (AD) demansın en yaygın şeklini temsil etmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2012’deki raporuna göre, 35 milyon kişi AD’den etkilenmektedir. Halen, hastalık ilerlemesini önleyecek bir tedavi veya herhangi bir yöntem bulunamamıştır. AD’nin kesin teşhisi ancak postmortem dönemde beyin dokusunun incelenmesi ile yapılabilmektedir. AD hastalarının taranması pahalı bir yaklaşım olmaya devam etmektedir ve bu alanda devam etmekte olan araştırmaların AD’nin erken tanısına yönelik ucuz ve güvenilir yöntemler geliştirmeye odaklanması önemlidir. Grubumuz, özellikle miRNA’ların ekspresyon profilini bir biyolojik belirteç olarak araştırmaktadır. Mikro RNA’lar (miRNA’lar), çeşitli metabolik faaliyetleri düzenleyen küçük, kodlamayan RNA molekülleridir. Sirkülasyondaki miRNA’lar, dolaşımdaki yüksek stabilitesi, doku ve / veya hücreye spesifik ekspresyonları ve mevcut yöntemlerle (örneğin, gerçek zamanlı PCR) miRNA analizinin kolaylığı göz önüne alındığında, kan bazlı biyolojik belirteçler için umut verici adaylardır. Serumda dolaşan miRNA’lar, nörolojik ve psikiyatrik bozuklukların biyolojik belirteçleri olarak iyi bir seçim olacaktır. Alzheimer hastalığında bir biyomarkır olarak miRNA ekspresyonu için bir araştırma önerisi hazırlamaktayız.

ÖDÜLLER VE TANINMA
• Eczacıbaşı Tıbbi Teşvik Ödülü-2011
• TUBITAK Teşvik Ödülü- 2008
• TÜBA Genç Bilim İnsanı Ödülü-2006
• L’Oréal & Unesco Türkiye Genç Bilim Kadınlarına Destek Ödülü -2003
YAYINLAR (seçili)
Tüm yayınlar ve atıflar: Google Scholar: Sermin Genc
• Kruse N, Persson S, Alcolea D, Bahl JM, Baldeiras I, Capello E, Chiasserini D, Bocchio Chiavetto L, Emersic A, Engelborghs S, Eren E, Fladby T, Frisoni G, García-Ayllón MS, Genc S, Gkatzima O, Heegaard NH, Janeiro AM, Kováčech B, Kuiperij HB, Leitão MJ, Lleó A, Martins M, Matos M, Mollergard HM, Nobili F, Öhrfelt A, Parnetti L, de Oliveira CR, Rot U, Sáez-Valero J, Struyfs H, Tanassi JT, Taylor P, Tsolaki M, Vanmechelen E, Verbeek MM, Zilka N, Blennow K, Zetterberg H, Mollenhauer B. Validation of a quantitative cerebrospinal fluid alpha-synuclein assay in a European-wide interlaboratory study. Neurobiol Aging. 2015 Sep;36(9):2587-96.
• Alural B, Ayyildiz ZO, Tufekci KU, Genc S, Genc K. Erythropoietin Promotes Glioblastoma via miR-451 Suppression. Vitam Horm. 2017;105:249-271. doi: 10.1016/bs.vh.2017.03.002. Epub 2017 Apr 19. PubMed PMID: 28629521.
• van Waalwijk van Doorn LJ, Gispert JD, Kuiperij HB, Claassen JA, Arighi A, Baldeiras I, Blennow K, Bozzali M, Castelo-Branco M, Cavedo E, Emek-Savaş DD, Eren E, Eusebi P, Farotti L, Fenoglio C, Ormaechea JF, Freund-Levi Y, Frisoni GB, Galimberti D, Genc S, Greco V, Hampel H, Herukka SK, Liu Y, Lladó A, Lleó A, Nobili FM, Oguz KK, Parnetti L, Pereira J, Picco A, Pikkarainen M, de Oliveira CR, Saka E, Salvadori N, Sanchez-Valle R, Santana I, Scarpini E, Scheltens P, Soininen H, Tarducci R, Teunissen C, Tsolaki M, Urbani A, Vilaplana E, Visser PJ, Wallin AK, Yener G, Molinuevo JL, Meulenbroek O, Verbeek MM. Improved
Cerebrospinal Fluid-Based Discrimination between Alzheimer’s Disease Patients and Controls after Correction for Ventricular Volumes. J Alzheimers Dis. 2017;56(2):543-555. doi: 10.3233/JAD-160668. PubMed PMID: 28059783.
• Alural B, Genc S, Haggarty SJ. Diagnostic and therapeutic potential of microRNAs in neuropsychiatric disorders: Past, present, and future. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2017 Feb 6;73:87-103. doi: 10.1016/j.pnpbp.2016.03.010. Epub 2016 Apr 9. PubMed PMID: 27072377; PubMed Central PMCID: PMC5292013.
• Alural B, Ozerdem A, Allmer J, Genc K, Genc S. Lithium protects against paraquat neurotoxicity by NRF2 activation and miR-34a inhibition in SH-SY5Y cells. Front Cell Neurosci. 2015 May 28;9:209.
• Alural B, Duran GA, Tufekci KU, Allmer J, Onkal Z, Tunali D, Genc K, Genc S. EPO Mediates Neurotrophic, Neuroprotective, Anti-Oxidant, and Anti-Apoptotic Effects via Downregulation of miR-451 and
miR-885-5p in SH-SY5Y Neuron-Like Cells. Front Immunol. 2014 Sep 30;5:475.
• Yiş U, Tüfekçi UK, Genç Ş, Çarman KB, Bayram E, Topçu Y, Kurul SH. Expression patterns of micro-RNAs 146a, 181a, and 155 in subacute sclerosing panencephalitis. J Child Neurol. 2015 Jan;30(1):69-74.
• Cavdar Z, Egrilmez MY, Altun ZS, Arslan N, Yener N, Sayin O, Genc S, Genc K, Islekel H, Oktay G, Akdogan GG. Resveratrol reduces matrix metalloproteinase-2 activity induced by oxygen-glucose deprivation and reoxygenation in human cerebral microvascular endothelial cells. Int J Vitam Nutr Res. 2012 Aug;82(4):267-74.
• Lee SE, Tartaglia MC, Yener G, Genç S, Seeley WW, Sanchez-Juan P, Moreno F, Mendez MF, Klein E, Rademakers R, López de Munain A, Combarros O, Kramer JH, Kenet RO, Boxer AL, Geschwind MD, Gorno-Tempini ML, Karydas AM, Rabinovici GD, Coppola G, Geschwind DH, Miller BL. Neurodegenerative disease phenotypes in carriers of MAPT p.A152T, a risk factor for frontotemporal dementia spectrum disorders and Alzheimer disease. Alzheimer Dis Assoc Disord. 2013 Oct-Dec;27(4):302-9.
• Genc K, Egrilmez MY, Genc S. Erythropoietin induces nuclear translocation of Nrf2 and heme oxygenase-1 expression in SHSY5Y cells. Cell Biochem Funct. 2010 Apr;28(3):197-201.
BOOK CHAPTERS
• Tüfekci KU, Oner MG, Meuwissen RL, Genç S. The role of microRNAs in human Diseases in miRNomics: MicroRNA Biology and Computational Analysis. 2014, Springer. Editors: Malik Yousef, Jens Allmer. ISBN: 978-1-62703-748-8.
• Tüfekci KU, Meuwissen RL, Genç S. The role of microRNAs in biological processes in miRNomics: MicroRNA Biology and Computational Analysis. 2014, Springer. Editors: Malik Yousef, Jens Allmer. ISBN: 978-1-62703-748-8